ARAZİ SANATI YA DA LAND ART

Güncelleme tarihi: 6 Şub












Mimarlık, peyzaj ve sanatın kesişim noktası olarak nitelendirilebilen “Arazi Sanatı” ya da Land Art (Bozkurt, 2017), 1960’ların sonlarına doğru Amerika’da ortaya çıkan, 1970’li yıllarda ise Avrupa’ya yayılan bir sanat akımıdır. 20. yüzyılın ikinci yarısında olumsuz etkileri daha çok hissedilmeye başlanan endüstriyel gelişmenin ve teknolojik hızın tehlikeli boyutlarını düşünmeye çağıran “Arazi Sanatı”, doğayı görünür kılan, doğaya dair bilinç uyandırmaya amaçlayan, teknoloji karşısında doğayı kutsayan bir yaklaşımın üründür.



Akım, kapitalist anlayışa karşı olarak sanatı stüdyoların ve müzelerin dışına taşımış, çevreci bir anlayış ile doğadaki geniş alanları, belirli bir konsept ile şekillendirerek insanların çevre ile tekrar iletişime geçmesini sağlamayı ve çevreye karşı duyarlılığı arttırmayı amaçlamıştır. Bu sanat anlayışında çöller, taş ocakları, uçsuz bucaksız araziler, terkedilmiş madenler, dağlık zirveler kullanılarak mekân olarak adeta tüm dünya kullanılmıştır. Ortaya çıkan sanat eseri aynı zamanda satılabilir ya da satın alınabilir bir nesne olmadığından bu sanat anlayışı aynı zamanda sanat yapıtının sömürülmesine karşı da bir tepki niteliği taşımaktadır. Sanat pazarına karşı çıkan, galeri ve müzelerin dışında etkinlik gösteren ancak genelde ulaşılması zor mekanlarda gerçekleştirilen anıtsal projeler büyük bir maddi desteği de gerektirmiştir. Bu nedenle özellikle Amerikan sanatçılar yüksek maliyetli projelerini finanse etmek için varlıklı kişi ve vakıflara bağımlı olmuşlardır. Sonrasında bu problemden kaçınmak için, çeşitli arazi sanatçıları, daha küçük veya daha kolay projelere de yönelmişlerdir. Amerika’da gerçekleştirilen örnekler daha anıtsal, daha büyük bir maddi desteği gerektirirken, özellikle İngiltere’deki örneklerin ise doğaya daha romantik, daha nazik, daha silik bir tavırla yaklaşan, doğayla sağladığı uyum içinde daha mütevazı çalışmalar olduğu görülmektedir . Arazi Sanatı (Land Art) sanatçılarının ulaşılması zor açık alanlarda gerçekleştirdikleri çalışmalar genellikle kalıcılığı olmayan, doğa şartlarına bağlı olarak bozulabilen çalışmalardır. Bu nedenle çalışmaların kalıcılığı çekilen fotoğraflar ya da video kaydı ile sağlanmaktadır. Böylelikle sanatçı ortaya koyduğu eserini kalıcı bir boyuta ulaştırıp daha sonraki süreçlerde de izleyiciyle buluşturmuşlardır. Bazı sanatçılar galeriler gibi kapalı mekanlarda da çalışmalar gerçekleştirilmiştir. Ancak bu çalışmaların büyük çoğunluğu açık alanlarda gerçekleştirilen çalışmaların iç mekânda tekrar uyarlanmış hali olduğu görülmektedir. “Arazi Sanatı, sade, geometrik şekillerin açık alanlara uygulanması açısından Minimalizm ile, taş/torak gibi doğal malzeme kullanımı ve süreçselliği açısından Arte Povera ile, yapıtların genellikle gelip geçici doğası nedeni ile Happening ile, hatta bezen sanatçının doğaya bizzat müdahale sürecine odaklanması açısından Performans Sanatı’yla ve projelerin zaman zaman salt belge, fotoğraf, harita ve benzeri ‘artakalan’ malzemeyle sergilenmesi dolayısıyla Kavramsal Sanat ile yakınlık taşıyan bir akım olarak nitelendirilmiştir. En önemli Arazi Sanatı sanatçıları “ABD’de Alice Aycock, Christo, Michael Heizer, Nancy Holt, Walter De Maria, Mary Miss, Dennis Oppenheim, Robert Smithson, Michael Singer, Mel Chin, James Turrell, Ana Mendieta, Alan Sonfist, Avusturya’da Christian Phillip Müller, Hollanda’da Jan Dibbets, İngiltere’de Richard Long, Hamish Fulton, Andy Goldsworthy” olarak sıralanabilir.


Surrounded Islands 1983 Christo Vladimirov Javacheff and Jeanne-Claude Denat de Guillebon

Surrounded Islands çalışmasında Florida'daki bir dizi adayı parlak pembe kumaşlarla sarmaladı. Yapım sürecinde 603.870 metrekarelik kumaş kullanılan çalışma, 4 hafta boyunca botlarla gelen ziyaretçilerini ağırladı. Kaldırılma aşamasındaysa, adaların çevresinde biriken yaklaşık 40 tonluk çöpün toplanmasını sağladı.





Kaynak: Okşan Tandoğan , Burçin Erdi Es, Dünyada ve Türkiye’de arazi sanatı (land art), Idil Dergisi, 2018, cilt 7, sayı 51


1 görüntüleme0 yorum

Son Paylaşımlar

Hepsini Gör

OMPHALOS